Halvering geluidshinder treinverkeer door innovatieve toepassing - 13/11/2017

Een aanzienlijke vermindering van lawaai door speciale rubberen onderleggers op de Belgische spoorinfrastructuur! Ingenieurs van Infrabel scoren een Europese primeur met de ontwikkeling van een nieuwe generatie railpads. Deze rubberen matjes liggen tussen de sporen en de betonnen dwarsliggers en zorgen voor een geluidsdemping van gemiddeld -3 decibel. Dat wil zeggen dat de nieuwe railpads de geluidshinder van het treinverkeer halveren in vergelijking met de vorige railpads. Het is de bedoeling om op termijn het volledige Belgische spoorwegnet hiermee uit te rusten. Infrabel werkt proactief om de geluidshinder aan de sporen zo veel mogelijk te beperken en zet zich zo, als overheidsbedrijf, op één lijn met de maatschappij.

Geluidsmilderende innovatie: -3 decibel door nieuwe railpad

Na 3 jaar ontwikkelen en testen pakt spoorinfrastructuurbeheerder Infrabel uit met een innoverende, Europese primeur: de nieuwste generatie van railpads. Dat zijn kleine rubberen onderleggers die tussen de betonnen dwarsliggers en de spoorstaven worden geplaatst en die het geluid, geproduceerd door een combinatie van treinen en spoorinfrastructuur, met gemiddeld -3 decibel verminderen. De nieuwe railpads verminderen de geluidshinder van het spoorverkeer met liefst 50% in vergelijking met de vorige generatie railpads. De resultaten, bevestigd door 2 onafhankelijke instanties, zijn zelfs zo opmerkelijk dat verschillende buitenlandse infrastructuurbeheerders naar België komen kijken hoe de ingenieurs van Infrabel dit voor mekaar kregen.

Zo veel mogelijk geluidshinder beperken

Wanneer reizigers- en goederentreinen over de sporen rijden, maken ze uiteraard geluid. Geluid dat zowel door de trein als door de spoorinfrastructuur wordt veroorzaakt. Vergelijk het met een gitaar die geluid produceert als de snaren worden aangeraakt. Door deze aanraking (de trein) begint de snaar (het spoor) te trillen en is er dus geluid. Treinverkeer zonder geluid bestaat niet. Inzetten op geluidsmilderende maatregelen is daarom zo cruciaal. Dat is wat spoorinfrastructuurbeheerder Infrabel al jaren doet door constructief samen te werken met alle betrokken partijen en te zoeken naar oplossingen die de geluidshinder zo veel mogelijk beperken. De nieuwste aanwinst in de “strijd” tegen lawaai zijn dus de nieuwe generatie railpads die voor een maximale demping zorgen van het geluid aan de bron.

Spoorinfrastructuur gefaseerd uitrusten

In februari 2017 startte de productie van de nieuwe, geluidsdempende railpads. Momenteel is zo’n 40 kilometer spoor er mee uitgerust. Bedoeling is om deze railpads te installeren telkens wanneer er spoorvernieuwingen gepland zijn. Hiermee is Infrabel een voortrekker in Europa. Concreet kan de infrastructuurbeheerder ongeveer tussen 100 en 150 kilometer spoor per jaar uitrusten met de nieuwe railpads. Dat komt neer op het vervangen van zo’n 300.000 dwarsliggers per jaar. De railpads kosten ongeveer 1 euro per lopende meter en zijn in vergelijking met andere maatregel een budgetvriendelijke oplossing.

Andere maatregelen om geluid te dempen

Infrabel heeft een speciale afdeling “Geluid en Trillingen” waar specialisten voltijds onderzoeken doen en proeven en studies uitvoeren. Doel is om pragmatische oplossingen te zoeken om de geluidshinder van treinexploitatie te verminderen. Naast de railpads zet Infrabel ook in op andere infrastructuurmaatregelen om het geluid te milderen:

Sporen slijpen

Sporen worden preventief geslepen om ze in optimale staat te houden. Hierdoor verhoogt de levensduur van het spoor. Bijkomend gunstig effect is dat door het slijpen de sporen ook minder ruw worden waardoor ze, bij de doorrit van een trein, minder gaan trillen en ook minder geluid voortbrengen. Gladde sporen maken tot 3 decibel minder lawaai dan ruwe. Alle hoofdspoorlijnen en hogesnelheidslijnen worden systematisch geslepen (3euro/m). In 2016 sleep Infrabel bijna 1.900 kilometer sporen.

Raildempers

Een raildemper dempt het trillen van de sporen als er een trein over rijdt. Het zijn blokken van geluidsabsorberend materiaal die tegen de spoorstaaf worden geplaatst. Raildempers dempen het trillingsgeluid met ongeveer 3 decibel. Nadeel is dat deze dempers niet overal kunnen geplaatst worden en dat ze duurder (600 euro/m) en onderhoudsgevoeliger zijn dan railpads.

Geluidswerende schermen en -muren

-Wanneer nodig (op basis van een milieu-effectenstudie) plaatst de infrastructuurbeheerder ook geluidswerende schermen en -muren langs de spoorinfrastructuur. Deze schermen en muren zijn vooral efficiënt (-5 tot -10 decibel) als ze dicht bij het spoor staan, absorberend en hoog zijn.  Ook hier is het nadeel dat deze schermen en muren (veel) duurder (2.500 euro/m) en onderhoudsgevoeliger zijn dan de railpads.

Op één lijn met de maatschappij

Er is een Europese richtlijn voor omgevingslawaai. Het doel is om een gemeenschappelijke aanpak in te voeren om de schadelijke effecten van blootstelling aan omgevingslawaai te vermijden, te voorkomen of te verminderen. Deze richtlijn wordt in elke lidstaat omgezet in concrete actieplannen. Die worden om de 5 jaar geëvalueerd en indien nodig ook aangepast.

Met onder meer de nieuwe railpads zet Infrabel proactief in op brede waaier van geluidsmilderende maatregelen. Daarmee stellen we ons als overheidsbedrijf ten dienste van de maatschappij. Eén van de prioriteiten van de infrastructuurbeheerder.