Van Antwerpen tot Athus : de langste ETCS-spoorlijn in Europa - 22/12/2015

België beschikt nu over de langste ETCS-spoorlijn op het klassieke spoornet (= niet hogesnelheidslijn) in Europa. Vandaag heeft Infrabel op de laatste ontbrekende baanvakken in Antwerpen en Ottignies ETCS in gebruik genomen. Hierdoor is het Belgische deel van de hoofdroute van de RFC North Sea - Mediterranean, ook gekend als ERTMS Corridor C, volledig uitgerust met het Europese veiligheidssysteem. Dit is een mijlpaal voor de spoorveiligheid en voor ETCS en is van groot belang voor het goederen- en reizigersverkeer.

Langste ETCS-traject (429 km spoorlijn) in Europa

De strategische spooras Antwerpen – Athus is volledig uitgerust met ETCS (European Train Control System). Dit Europese treincontrolesysteem bewaakt permanent de snelheid van een trein. Wanneer die de toegelaten maximumsnelheid overschrijdt, verbetert ETCS de snelheid en stelt het systeem de noodremming in werking.

Op 5 jaar tijd hebben de technische ploegen van Infrabel tussen Antwerpen en Athus 429 km spoorlijnen (of 858 km aan sporen) voorzien van 6.400 veiligheidsbakens en 400 seinketen. Een technisch huzarenstukje waarmee België voortaan over het langste ETCS-traject op klassieke sporen beschikt en koploper is in Europa. De totale investering hiervoor bedraagt 130 miljoen euro waarvan 29 miljoen gebeurt via cofinanciering door Europa.

De laatste ontbrekende ETCS-baanvakken van Antwerpen-Noord tot Mortsel én van Ottignies tot Namen (via Fleurus) werden vandaag in gebruik genomen. Antwerpen en Ottignies zijn belangrijke spoorknooppunten voor het reizigers- en goederenverkeer met kruisingen en aansluitingen naar verscheidene spoorlijnen in ons land. Via het knooppunt Antwerpen-Berchem bijvoorbeeld passeren er dagelijks ongeveer 667 reizigers- en 117 goederentreinen (= cijfers op een weekdag).

Belgisch deel van strategische corridor volledig uitgerust met ETCS

Het spoortraject Antwerpen – Athus is strategisch heel belangrijk omdat dit past in de uitrusting van het Belgisch deel op de hoofdroute van de ERTMS Corridor C, ook gekend als “RFC North Sea – Mediterranean” of “Noordzee – Middellandse Zee Corridor”, met ETCS tegen eind 2015 overeenkomstig de richtlijnen van Europa. Die Corridor verbindt Antwerpen en Rotterdam met Bazel en Lyon en deze ETCS-realisatie is belangrijk voor veilig en grensoverschrijdend goederenvervoer.

België is betrokken bij 3 internationale goederencorridors (RFC of Rail Freight Corridors) die het goederenvervoer per spoor tussen de grote economische polen (onder meer de havens) in Europa stimuleren: RFC North Sea – Mediterranean, RFC Rhine – Alpine en RFC North Sea – Baltic. Corridors zijn internationale “goederensnelwegen” en vormen een efficiënte manier om met een doordachte investeringspolitiek snel een Europees spoorwegnet uit te bouwen.

Antwerpen – Athus ligt niet alleen op een van deze goederencorridors maar ook op de zogenaamde ERTMS Corridor C die voor Europa een prioritaire route is om met ETCS uit te rusten. Dit toont het economisch belang van ETCS voor de spoorsector: het interoperabele karakter (een trein komende vanuit eender welke lidstaat met ETCS aan boord kan op alle spoorlijnen rijden die met het systeem zijn uitgerust) zorgt ervoor dat het goederenvervoer per spoor competitiever, sneller en goedkoper wordt ten aanzien van andere vervoersmodi. Meer vervoer per spoor betekent ook minder files en is beter voor het milieu.

Ruim 1.200 km hoofdsporen of bijna 20% van Belgisch netwerk uitgerust met ETCS

De installatie van ETCS op dit Corridor-traject is ook van groot belang voor de veiligheid van het reizigersverkeer: het traject loopt vanuit Antwerpen langs Mechelen, Leuven, Ottignies, Namen, Dinant naar Athus. Infrabel vervolgt zijn inspanningen voor de stapsgewijze uitrol van ETCS en vandaag beschikt 19% of 1.228 km van alle hoofdsporen (6.522 km) op het Belgische netwerk over ETCS. Tegen eind 2022 wenst Infrabel de volledige Belgische spoorinfrastructuur uit te rusten met ETCS waardoor België tot de meest veilige spoornetten zal behoren.

Deze implementatie gebeurt volledig overeenkomstig het gezamenlijke Masterplan ETCS van Infrabel en NMBS dat werd goedgekeurd door de overheid en in lijn is met de engagementen van de Bijzondere Commissie Spoorveiligheid. Dit geldt eveneens voor de versnelde installatie van het automatische stopsysteem TBL1+ dat de eerste stap vormt in de uitrol van ETCS en compatibel is op het gebied van hardware (bakens).

TBL1+ (Transmissie Baken Locomotief) voert een automatische remming uit wanneer een trein een rood sein voorbijrijdt of wanneer een trein bij het naderen van een rood sein op 300 meter afstand sneller dan 40 km/u rijdt. Vandaag zorgen de seinen die beschikken over TBL1+ voor een efficiëntiedekking van 99,9% en heeft Infrabel de installatie van TBL1+ op het netwerk afgewerkt.