In 2017 meer ongevallen (51) aan overwegen en meer doden (9) - 02/03/2018

Ondanks alle veiligheidsinspanningen (diverse sensibiliseringsacties en infrastructuurmaatregelen) is het aantal ongevallen aan overwegen vorig jaar gestegen: 51 in 2017 tegenover 45 in 2016. In 2017 vielen er meer doden: 9 tegenover 4 in 2016. De belangrijkste oorzaken zijn het niet naleven van de verkeersregels door de weggebruikers en onvoorzichtig gedrag. Vorig jaar veroorzaakten de incidenten aan overwegen dagelijks 2u30 aan vertragingen.

Ongevallen gebeuren het vaakst met buurtbewoners in een voertuig tijdens de spits

Zondag 19 november 2017 om 10u22: een 68-jarige autobestuurster en een een 8-jarig meisje komen in een auto om het leven na een aanrijding met een trein aan een gesloten overweg in Zillebeke (Ieper). Vrijdag 15 september 2017 om 17u31: een dertiger laat het leven wanneer hij te voet een gesloten overweg in Hoboken/Hemiksem oversteekt en hierbij wordt aangereden door een trein.

Dit zijn enkele van de zeven dodelijke ongevallen in Vlaanderen, in Wallonië waren er twee. Vorig jaar vielen er ook 3 gewonden (in 2016 waren er 8 gewonden). Elk ongeval is er een te veel en zorgt telkens voor een diepmenselijk drama met zware gevolgen voor familie en vrienden.

Van de 51 ongevallen in 2017 gebeurden er 33 op spoorlijnen buiten het havengebied (30 op reizigerslijnen en 3 op goederenlijnen) en 18 op goederenlijnen in havengebied*. Bij 86% of 44 van de 51 ongevallen was een wegvoertuig betrokken waarbij in totaal 6 doden vielen. 7 ongevallen (14%) gebeurden met zwakke weggebruikers: 3 voetgangers (3 doden), 2 fietsers en 2 bromfietsers.

Er gebeuren statistisch meer ongevallen tijdens de spitsuren (7u-9u en 16u-19u) en in ongeveer 70% van de 33 ongevallen – die buiten het havengebied plaatsvonden – betreft het buurtbewoners die in de omgeving van de overweg wonen (in dezelfde of omliggende gemeente): de foutieve gedachte van “wij kennen de lokale situatie aan deze overweg en ons kan niets overkomen” speelt hierbij een rol en zorgt voor een foutief veiligheidsgevoel.

Speciale aandacht voor de overwegen in de Antwerpse haven

Van de 18 ongevallen aan overwegen in havens* vonden er 16 plaats in de Antwerpse haven. Eind 2017 deed Infrabel tijdens zijn campagne “Drive home safe for the holidays” een oproep aan alle vrachtwagenbestuurders om altijd de signalisatie aan overwegen te respecteren. Er zullen nieuwe sensibiliseringsacties worden georganiseerd in de havens van Antwerpen, Gent en Zeebrugge.

Daarnaast zijn er verschillende proefprojecten lopende aan bepaalde overwegen in de Antwerpse haven. Het betreft o.a. het installeren van bijkomende weglichtseinen, het koppelen van de overweg met de verkeerslichten, het plaatsen van extra bellen en het aanbrengen van dambordpatronen op het wegdek.

Weggebruiker moet altijd de verkeersregels respecteren

Het niet respecteren van de verkeersregels is en blijft de hoofdoorzaak. Dit is levensgevaarlijk en vormt een echt sociaal-maatschappelijk probleem. Infrabel roept alle weggebruikers nogmaals op om altijd te stoppen aan een overweg wanneer de rode lichten knipperen, de bel rinkelt en de slagbomen gesloten of in beweging zijn. Je leven is het wachten waard: volg steeds de veiligheidsregels aan overwegen.

Andere oorzaken zijn onvoorzichtig gedrag (weggebruikers proberen de overweg nog over te steken al is dit door de verkeerssituatie niet meer aangewezen en in 2017 is dit onvoorzichtig gedrag nog toegenomen) én in mindere mate de mogelijke impact van de weersomstandigheden (regen, mist of zon) waardoor men de verkeerssituatie niet goed inschat.

Tal van sensibiliseringsacties voor jong en oud, groot en klein

Iedereen is verantwoordelijk voor zijn/haar veiligheid aan overwegen, maar ook in 2017 heeft Infrabel het grote publiek bewust willen maken via gerichte veiligheidsacties en sensibiliseringscampagnes: de lancering van nieuwe veiligheidstools voor jongeren (spoorveiligheidspakket, schoolkalender, spelletjes-boek) en verschillende campagnes voor het grote publiek (het rondreizend autowrak doorheen België, bewustmakingsacties tijdens de wielerwedstrijd Record Bank E3 Harelbeke en in de Antwerpse haven). Infrabel wil ook de medewerking van de federale spoorwegpolitie, de lokale politie en Securail tijdens hun controles aan overwegen benadrukken.

 

335 overwegen minder sinds 2005

Het Belgische spoornet is een van de drukst bezette netten in Europa en telt vandaag 1.737 overwegen, waarvan 1.513 publieke overwegen en 224 private overwegen. Ongeveer 95% (1.444) van de publieke overwegen is uitgerust met actieve signalisatie (verkeerslichten, bellen en/of slagbomen). De overige 5% (69) met passieve signalisatie (verkeersborden) bevinden zich op rustige spoorlijnen.

In 2017 zijn er 14 overwegen afgeschaft waardoor er in totaal 335 overwegen minder zijn sinds de oprichting van Infrabel in 2005. Waar het kan wil Infrabel zoveel mogelijk overwegen vervangen door een brug, tunnel, parallelweg of fietspad. Het zoeken naar deze alternatieve mobiliteitsoplossingen gebeurt steeds in nauw overleg met de lokale overheden en de omwonenden. De realisatie van het overwegenproject in Aalter en Beernem in juli is hiervan een mooi voorbeeld.

Waar we een overweg niet kunnen vervangen, investeert Infrabel in de vernieuwing, aanpassing en het onderhoud ervan. Zo verbeteren we de signalisatie (het plaatsen van bijkomende lichten, extra slagbomen voor voetgangers en fietsers, …) en overleggen we met de wegbeheerder om de nodige werken uit te voeren om de overwegen meer zichtbaarheid te geven.

In 2017 heeft Infrabel ongeveer 29 miljoen euro geïnvesteerd (met tussenkomst van Europese subsidies) in de veiligheid aan overwegen (dit is de totale investering voor de vervanging én voor de vernieuwing). Samen met de Federale Overheidsdienst Mobiliteit en Vervoer werkt Infrabel stapsgewijs verder aan een nog hogere veiligheid van de overwegen op het Belgische netwerk.

Dagelijks 2u30 aan vertragingen door incidenten aan overwegen

Behalve de menselijke drama’s veroorzaken de incidenten aan overwegen ook storingen en vertragingen voor het treinverkeer en vorig jaar stelde Infrabel een toename vast. In 2017 waren er 445 incidenten (= ongevallen + voorvallen zoals een afgereden slagboom of bovenleiding + externe factoren zoals een verkeersongeval vlakbij een overweg) die samen voor een vertraging van 55.425 minuten hebben gezorgd of gemiddeld 2u30 per dag. Dit is een toename van de vertragingen met 15% tegenover 2016 toen er 391 incidenten waren die samen 48.015 minuten vertegenwoordigden (gemiddeld 2u11 per dag).