Een veilig en goed onderhouden spoornet

Het Belgische spoornetwerk goed onderhouden, zodat de treinen elke dag in optimaal veilige omstandigheden rijden. Dat is een van de belangrijkste taken van Infrabel. Want een goed onderhouden spoornet is de beste preventie tegen defecten en storingen.

1. Het spoornet controleren en onderhouden

Het Belgische spoornet wordt intensief gebruikt. Dagelijks rijden er immers bijna 4000 treinen op ons net. Om veilig en stipt treinverkeer te garanderen, moet de spoorinfrastructuur dan ook regelmatig gecontroleerd, onderhouden en indien nodig vervangen worden.

De sporen, de seininrichting en installaties zoals wissels, overwegen en bovenleidingen worden minstens twee keer per maand gecontroleerd. Zijn er storingen, dan lossen we die snel op.

Afhankelijk van de intensiteit en het gewicht van het treinverkeer gaat de spoorinfrastructuur gemiddeld tussen de 20 en de 40 jaar mee. Infrabel houdt voortdurend de staat van de spoorinfrastructuur in het oog. Als de sporen, bovenleiding of wissels aan het einde van hun levensduur komen, vernieuwen of vervangen we ze.

Waar mogelijk past Infrabel bij deze werkzaamheden het principe van “massificatie van de werken” toe.

Moet een spoorlijn tijdelijk buiten dienst voor noodzakelijke vernieuwings- of onderhoudswerken? Dan grijpen we de kans om zoveel mogelijk geplande werken tegelijkertijd uit te voeren. Zo kan Infrabel veel sneller en veiliger doorwerken en blijft de hinder voor treinreizigers en buurtbewoners bovendien beperkt.

Daarnaast onderzoeken en realiseren we voortdurend maatregelen die:

  • de veiligheid op het spoor nog moeten verbeteren
  • de levensduur van de uitrustingen moeten verlengen
  • de kosten van het onderhoud moeten drukken.

2. De mensen op het terrein goed beschermen

Elke dag werken duizenden medewerkers van Infrabel aan het onderhoud van de Belgische spoorinfrastructuur. Ze werken bij alle weersomstandigheden en vaak ’s nachts om ervoor te zorgen dat het spoorverkeer veilig en vlot verloopt. Infrabel zorgt ervoor dat deze mensen hun werk in alle veiligheid kunnen uitoefenen.

Hoe doen we dat? Eerst bekijken we of we het spoor waarop of waarlangs de werken plaats vinden, buiten dienst kunnen stellen. Dat betekent dat er geen treinen kunnen rijden op die sporen en de werken in alle veiligheid kunnen worden uitgevoerd.

Soms kan het spoor niet buiten dienst gesteld worden, omdat de impact op het treinverkeer te groot zou zijn. Dan zorgen we voor veiligheidssystemen om de spoorwerkers te beschermen, zoals:

  • De schildwacht: die staat langs de sporen opgesteld om zijn collega’s via de radio of met geluids- en lichtsignalen te waarschuwen dat er een trein aankomt. Zo kunnen ze tijdig de sporen verlaten.
  • De verdelers van de tractiestroom: Zij zorgen ervoor dat de elektriciteit in de bovenleidingen wordt afgezet. Onze mensen kunnen tijdens de werken dan zeker niet worden geëlektrocuteerd.
  • Automatische aankondigingssystemen: deze systemen waarschuwen de werkmannen op de sporen tijdig wanneer er een trein aankomt en laten de trein pas doorrijden wanneer het personeel de sporen heeft verlaten. Zo verkleinen we de kans op ongevallen door menselijke fouten en maken we de arbeidsomstandigheden van onze medewerkers nog veiliger.

Ben je werknemer van een extern bedrijf en kom je op de Belgische sporen werken? Bekijk onze e-learning website voor veilig werken op de sporen.

3. Incidenten analyseren en opsporen

Is er toch een incident, dan willen we daaruit leren. Want incidenten gebeuren nooit toevallig. Als bijvoorbeeld blijkt dat iemand zich niet aan de regels hield, moeten we kijken of de regels wel duidelijk en werkbaar zijn. Zo kunnen we de veiligheid op het spoor blijven verbeteren. Hoe doen we dat?

  • Ieder incident of defect wordt grondig onderzocht. We ontrafelen de oorzaken en we stellen maatregelen voor om ze in de toekomst te voorkomen.
  • Bepaalde externe elementen kunnen een bedreiging vormen voor de veiligheid op het spoor. Die worden op een proactieve manier opgespoord en uitgeschakeld dankzij bijkomende maatregelen.
  • We maken risicoanalyses van bestaande en geplande projecten, reglementen en procedures. Daaruit vloeien aanbevelingen voort om de opgespoorde risico’s te voorkomen of te beperken, zoals aanpassingen aan reglementen en procedures, opleidingen, infrastructuuringrepen enzovoort.

We volgen van heel nabij de evolutie van het veiligheidsniveau van het spoornet. Daalt het veiligheidsniveau? Dan worden maatregelen gepland om de situatie weer te herstellen.

4. Incidenten en ongevallen efficiënt aanpakken

Om ongevallen en incidenten snel en efficiënt te kunnen aanpakken, is het belangrijk om noodplannen uit te werken. Infrabel werkt hiervoor samen met gemeenten en provincies, brandweer en politie. Zo kunnen we zo doeltreffend mogelijk reageren bij eventuele ongevallen en de hulpverlening zo goed mogelijk coördineren.

Bij een ongeval met een goederentrein die gevaarlijke stoffen vervoert, zullen gespecialiseerde bedrijven tussenkomen en de nodige maatregelen nemen. Sinds 2008 werkt Infrabel hiervoor ook samen met Solvic en BASF.

Het is onze taak om de treinen zo snel mogelijk terug veilig te laten rijden. Soms kan dit echter langer duren, omdat de politie of het parket bijvoorbeeld de plaats van het incident moet onderzoeken.