Onze geschiedenis

Infrabel werd opgericht in 2005 en is nog een relatief jonge onderneming. Ons bedrijf ontstond bij de hervorming van de toenmalige Belgische spoorwegen om de vrije concurrentie mogelijk te maken. De geschiedenis van onze activiteiten loopt echter al veel verder terug in de tijd! 

De allereerste spoorweg

België opende net na zijn onafhankelijkheid de allereerste spoorweg op het Europese vasteland. Het ging om de spoorlijn tussen Brussel en Mechelen, feestelijk ingewijd op 5 mei 1835. Toenmalige koning Leopold I was vastberaden om een uitgebreid spoornet aan te leggen in België om de economie te ondersteunen. We schreven toen geschiedenis en daar mogen we beslist trots op zijn!

Het Belgische spoornet ontwikkelde razendsnel. Zowel de Belgische staat als privébedrijven droegen hun steentje bij aan de aanleg en de uitbating ervan. Op het einde van de jaren 1800 telde het net al meer dan 3000 kilometer spoor. In 1885 ontstond de Nationale Maatschappij van Buurtspoorwegen. Hun opdracht: kleinere plaatsen per tram of lokale spoorlijn aansluiten op het nationale spoornet.

Maar toen barstte de Eerste Wereldoorlog los…

De Eerste Wereldoorlog

Tijdens de Eerste Wereldoorlog viel het Belgische spoornet voor een groot gedeelte in handen van de Duitse bezetter. Ze gebruikten de spoorwegen voor de aanvoer van goederen en soldaten naar het front. Maar ook de geallieerden legden volop tijdelijke spoorlijnen aan tussen de Westhoek en Frankrijk.

Zowel het Duitse leger als dat van de geallieerden maakte ook gebruik van spoorkanonnen. De schade van de oorlog was enorm: meer dan 1000 kilometer spoor was vernietigd en heel wat spoorwegbruggen waren herleid tot puin. Ongeveer 2000 spoormannen lieten het leven tijdens de Grote Oorlog. 

Oprichting van de Nationale Maatschappij der Belgische spoorwegen

In 1926 richt de Staat de Nationale Maatschappij der Belgische Spoorwegen op. Het spoorbedrijf krijgt een exploitatiecontract voor 75 jaar. De nationalisering van de Belgische spoorwegen is compleet in 1958. Het gehele spoornet is dan in handen van de Staat.

Vanaf de jaren dertig begon men de stoomtractie geleidelijk aan te vervangen door elektrische spoorlijnen. De eerste elektrische spoorlijn was deze van Brussel-Noord naar Antwerpen-Centraal in 1935. De NMBS had ook ambitieuze plannen voor de rest van het spoorwegnet. Helaas gooide de Tweede Wereldoorlog roet in het eten.

De Tweede Wereldoorlog

Ook tijdens de Tweede Wereldoorlog was het spoorwegnet een cruciaal onderdeel van de oorlogsvoering. Reizigers konden tijdens de oorlog nog nauwelijks gebruik maken van het spoornet omdat de meeste treinen voor het Duitse leger reden.

Na de oorlog was een groot gedeelte van het spoornet volledig verwoest door bombardementen. De focus lag gedurende meerdere jaren op het herstellen van de geleden schade. Van de ambitieuze plannen van de jaren ’30 was dan geen sprake meer.

Omdat in die tijd ook het wegverkeer aan een sterke opmars begon, waren sommige kleinere spoorlijnen verlieslatend geworden en werden ze afgeschaft. 

De elektrificatie en modernisering van de spoorwegen

In de jaren vijftig hervat de NMBS de elektrificatieplannen en stilaan worden de dieseltreinen vervangen door elektrische treinen.

In 1952 komt de Brusselse Noord-Zuidverbinding, een ondergrondse spoorverbinding tussen de stations Brussel-Zuid en Brussel-Noord, in dienst. Deze verbinding ontpopt zich al snel tot dè slagader van het Belgische spoornet. Ook de bouw van de Kennedytunnel nabij Antwerpen is een belangrijke stap voor het treinverkeer in België. 

De liberalisering van de spoorwegsector

In 2005 werd het goederenvervoer per spoor volledig geliberaliseerd. Dat betekent dat er vanaf dan verschillende privéondernemingen goederentransport kunnen organiseren op het spoornet.

Om deze vrije concurrentie mogelijk te maken en om de Europese richtlijnen te volgen, pasten de Belgische spoorwegen hun structuur aan. De commerciële activiteiten moesten immers gescheiden worden van de infrastructuurbeheerdersopdrachten om een vrij marktmechanisme op het spoor mogelijk te maken. Zo ontstond de zogenaamde NMBS-Groep, die bestond uit 3 onafhankelijke bedrijven:

  • NMBS, vervoerder of operator
  • Infrabel, infrastructuurbeheerder: kom hier alles te weten over onze activiteiten
  • NMBS-Holding, verantwoordelijk voor het personeelsbeheer, de informatica en de 37 grootste stations èn voor de coördinatie tussen de bedrijven onderling

Vereenvoudiging van de Belgische spoorwegen

Om de klant centraal te stellen binnen de dienstverlening, werd de drieledige structuur van de NMBS-Groep vereenvoudigd. Vanaf 1 januari 2014 fusioneert de NMBS-Holding met NMBS en ontstaat een tweeledige structuur met Infrabel als infrastructuurbeheerder en NMBS als operator. Een nieuwe dochteronderneming HR Rail  is verantwoordelijk voor de aanwerving en het beheer van het personeel van beide ondernemingen. 

Meer hierover