Ongevallen aan overwegen voorkomen

In 2015 trok Infrabel ongeveer 22 miljoen euro uit om overwegen af te schaffen, te vernieuwen of aan te passen om zo de veiligheid aan overwegen te verbeteren. Maar ook het gedrag van de weggebruiker is cruciaal om het aantal ongevallen te verminderen.

Speel niet met uw leven! Wacht even aan de overweg!

In 2015 waren er 45 ongevallen waarbij 11 dodelijke slachtoffers en 2 gewonden vielen. Dit is een lichte daling in vergelijking met 2014 (47 ongevallen, 11 doden, 11 gewonden).

Het niet respecteren van de verkeerscode is en blijft de voornaamste oorzaak. Dit is levensgevaarlijk en vormt een echt sociaal-maatschappelijk probleem. Infrabel roept alle weggebruikers eens te meer op om altijd en overal te stoppen aan een overweg wanneer een bel rinkelt, de rode lichten knipperen en de slagbomen gesloten of in beweging zijn.

Cijfers ongevallen aan overwegen
Jaar 2011 2012 2013 2014 2015
Aantal overwegen 1879 1857 1848 1818 1773
Aantal ongevallen aan overwegen 48 52 43 47 45
Aantal doden aan overwegen 8 13 7 11 11

ZOOM

Aantal ongevallen aan overwegen infografiek

Een spooroverweg oversteken is helemaal niet gevaarlijk, op voorwaarde dat men goed oplet en de veiligheidsvoorschriften en de signalisatie respecteert.

  1. Vertraag bij het naderen van een spooroverweg. Hou de signalisatie in het oog en respecteer lichten, belsignaal en slagbomen. Zodra het belsignaal gaat en de rode lichten branden, moet u stoppen, ook al zijn de slagbomen nog niet naar beneden. Wacht tot de slagbomen volledig omhoog zijn en het lichtsignaal opnieuw op wit staat vóór u de sporen oversteekt.
  2. Blijf niet stilstaan op de overweg. Steek enkel de sporen over wanneer u absoluut zeker bent dat u ze in één keer kan oversteken.
  3. Rijd nooit door gesloten slagbomen. Zelfs als er al een trein is gepasseerd, kan er altijd nog een tweede volgen. De tijdspanne tussen het sluiten van de slagbomen en het voorbijrijden van de trein is trouwens gemiddeld maar 30 seconden.
  4. Geen belsignaal, lichten of slagbomen? Kijk goed links en rechts of er een trein aankomt.

Overwegen afschaffen

Als auto’s, fietsers en voetgangers de sporen moeten kruisen, levert dat altijd risico’s op – want een trein kan niet zomaar stoppen. Daarom maken we er al jaren werk van om het aantal kruisingen tussen spoor en openbare weg te verminderen.

In 2015 heeft Infrabel 22 overwegen afgeschaft en 26 andere overwegen op industriële lijnen buiten dienst gesteld. Ongevallen aan overwegen vermijden kan het best door het afschaffen van de fysieke kruising tussen het spoor en de weg. Daarom wil Infrabel, waar het kan, zoveel mogelijk overwegen vervangen door een brug, tunnel, parallelweg of fietspad. Het zoeken naar deze alternatieve mobiliteitsoplossingen gebeurt steeds in nauw overleg met de lokale overheden en de omwonenden.

Een overweg schaffen we echter nooit zomaar af. Er gaan onder meer grondige vooronderzoeken, risicoanalyses en mobiliteitsstudies aan vooraf. Samen met lokale overheden en andere betrokkenen onderzoeken we hoe omwonenden, reizigers en weggebruikers de spoorlijn toch nog kunnen oversteken. Dat kan bijvoorbeeld door een brug of tunnel te bouwen. In sommige gevallen wordt het autoverkeer omgeleid en wordt een brugje of tunnel voor fietsers en voetgangers gebouwd.

Overwegen onderhouden en vernieuwen

Waar we een overweg niet kunnen afschaffen, investeert Infrabel in de vernieuwing, de aanpassing en het onderhoud ervan. Zo verbeteren we de signalisatie (plaatsen van lichten, extra slagbomen voor voetgangers en fietsers, …) en overleggen we met de wegbeheerder om de nodige werken uit te voeren om de overwegen meer zichtbaarheid te geven.

Bij storingen gaan overwegen automatisch in ‘groot alarm’. De slagbomen gaan omlaag en voor de treinen in de buurt gelden bijzondere procedures: ze moeten zeer traag rijden ter hoogte van de overweg en toeteren. We beschikken over detectiesystemen om uit te maken of er inderdaad een technische storing is aan de overweg. Blijkt dat niet het geval, dan mogen de treinen normaal blijven rijden.

Een nieuw belsignaal

Naast het Sint-Andrieskruis en de slagbomen, hebben we bij de meeste publieke overwegen ook een belsignaal geïnstalleerd. Het belsignaal waarschuwt de weggebruikers op en vlak voor de overweg wanneer de overweg zal sluiten en begint te rinkelen ongeveer 15 seconden voor de slagbomen naar beneden beginnen te gaan.

In september 2014 is Infrabel gestart met de vernieuwing van het belsignaal aan alle overwegen met actieve signalisatie. De mechanische bel wordt vervangen door een unidirectionele, elektronische bel, die je kan vergelijken met een soort luidspreker. Het nieuwe belsignaal heeft minder onderhoud nodig heeft en is minder gevoelig voor defecten. En dat komt zowel de veiligheid van de weggebruiker als de stiptheid van de treinen ten goede. Sinds begin 2016 zijn alle overwegen uitgerust met het nieuwe belsignaal.

 

Meer hierover