Onteigening

Wat betekent onteigening? Hoe verloopt de procedure? Wanneer moet u uw eigendom vrijmaken?

Vaak gestelde vragen

Wat betekent onteigening?

De onteigening is een juridische procedure die het Infrabel mogelijk maakt een bepaald vastgoed (een terrein of een gebouw) te verwerven om investeringen en projecten van openbaar nut uit te voeren. Een onteigening gebeurt enkel wanneer het niet anders mogelijk is, in het kader van het project.

Dergelijke procedure impliceert het strikte respect voor de rechten van de onteigende personen, in het bijzonder door een correcte en voorafgaande vergoeding die al de berokkende schade dekt.

Hoe verloopt een onteigeningsprocedure?

De procedure verloopt in 2 afzonderlijke fasen:

  • De administratieve fase:

Deze eerste fase loopt uit op de publicatie in het Belgisch Staatsblad van een besluit dat het openbaar nut van de geplande werken bekrachtigt. Tijdens die fase vinden volgende acties plaats:

  1. Infrabel stelt de plannen op van de te onteigenen percelen
  2. Infrabel stelt een met redenen omklede aanvraag op om een Koninklijk Besluit van onteigening voor openbaar nut te verkrijgen
  3. Infrabel stuurt het dossier naar de FOD Mobiliteit en Vervoer
  4. Het Koninklijk Besluit dat de werken van openbaar nut vastlegt, wordt aangenomen en in het Belgisch Staatsblad gepubliceerd
  • De onderhandelingsfase:

In een eerste etappe van deze fase, worden onderhandelingen gevoerd om een minnelijke schikking te verkrijgen (in dat geval wordt rekening gehouden met de waarde van het goed en de vergoedingen die verbonden zijn met de onteigening).

Wanneer er geen akkoord wordt bereikt, wordt het dossier naar de rechtbank gestuurd die een vergoeding vastlegt en de eigendomsoverdracht van het goed beveelt. Tijdens deze fase vinden volgende acties plaats:

  1. Infrabel gelast het aankoopcomité van de FOD Financiën - een volledig onafhankelijke instelling - contact op te nemen met de betrokken personen en te onderhandelen over de vergoeding
  2. Het aankoopcomité voert een schatting uit van het goed en stelt een vergoeding voor
  3. Het aankoopcomité onderhandelt met de persoon die onteigend wordt
  4. Infrabel vergoedt de onteigende en wordt eigenaar van het goed
Welke vergoeding mag u verwachten als u onteigend wordt?

 De vergoeding moet alle schade die uit de onteigening voortvloeit, dekken. Ze moet voldoen aan 3 eigenschappen: 

  • Geldelijk zijn: het moet gaan om een som geld
  • Billijk zijn: de vergoeding moet alle veroorzaakte schade dekken ondergaan door de onteigende op de dag van de onteigening
  • Vooraf betaald worden: de vergoeding moet betaald worden vooraleer Infrabel het goed in bezit neemt

De vergoeding moet de onteigende dus in staat stellen een gelijk(w)aardig goed te verwerven.

Behalve de handelswaarde van het goed, moet er rekening gehouden worden met verschillende factoren om de verschuldigde onteigeningsvergoeding voor het goed te ramen. Zo zijn er bijvoorbeeld:

  • Kosten voor hergebruik, nl. al de kosten verbonden aan de aankoop van een nieuw goed (registratie- en hypotheekrechten, notariskosten)
  • Verhuiskosten
  • Voor handelaars zijn er bepaalde bijzondere vergoedingen

Daarentegen wordt er geen rekening gehouden met:

  • De waarde van werken die werden besteld na de publicatie van het onteigeningsbesluit
  • Hypotheekmeerwaarden
Wanneer moet u uw eigendom vrijmaken?

 Dit hangt af van de overeenkomsten die bij de onteigening werden gesloten tussen de eigenaar en Infrabel.

Welke zijn de wettelijke grondslagen?
  • Artikel 16 van de Grondwet
  • De wet van 26 juli 1962
  • Artikel 10 van de wet van 21 maart 1991
  • Het Koninklijk Besluit van onteigening dat specifiek is voor elke onteigeningsperimeter
Wat bij een gedeeltelijke onteigening van mijn eigendom?

Het aankoopcomité houdt rekening met de waarde van het onteigende perceel en met de waardevermindering van het overblijvende deel van het goed.

De waardevermindering wordt geraamd door de waarde van het resterende deel te vergelijken met de waarde van de eigendom vóór zijn verdeling. Dit wordt verminderd met de waarde die is vastgelegd voor de aankoop van het onteigende deel.

Top