De haven van Antwerpen

Infrabel ondersteunt de toekomstige groei van de havenactiviteiten dankzij een vlotte spoorontsluiting in en rond de Antwerpse haven. De rechtstreekse spoorverbinding tussen Rechter- en Linkeroever (Liefkenshoekspoorverbinding) was een belangrijke mijlpaal voor het spoorvervoer in de haven.

Waarom een spoorontsluiting voor de haven van Antwerpen?

De haven van Antwerpen is de grootste Belgische en de tweede grootste Europese haven, na Rotterdam. Omdat de haven diep in het binnenland is gelegen langs de Schelde, is het een van de belangrijkste draaischijven voor de Europese en internationale handel.

De Antwerpse haven is nog steeds in volle uitbreiding. Zo neemt het aandeel van de containers in de totale overslag van de haven geleidelijk aan toe. De aanleg van nieuwe containerterminals moet haar positie als containerhaven verstevigen. Het havengedeelte op Linkeroever is het afgelopen decennium fors uitgebreid met de ingebruikname van het Deurganckdok.

Het transport van de containers vanuit en naar het Europese binnenland gebeurt vandaag nog vooral met vrachtwagens. 30% van de containers wordt via de binnenvaart vervoerd, terwijl 8% per trein getransporteerd wordt. Een vlotte spoorontsluiting in en rond de Antwerpse haven kan het containervervoer via het spoor doen toenemen. De algemene doelstelling is om tegen 2030 te evolueren naar 15%.

Naast de uitbreiding van de spoorinfrastructuur in en rond de haven van Antwerpen, staan er nog heel wat andere mobiliteitsprojecten op stapel in de regio. Meer informatie op de portaalsite Poort Oost Antwerpen.

Afgewerkte projecten in de Antwerpse haven

Het voorbije decennium heeft Infrabel op verschillende strategische plaatsen in en rond de haven de spoorinfrastructuur versterkt. Deze nieuwe infrastructuren zorgen voor extra capaciteit op het spoornet van de Antwerpse haven.

De Liefkenshoekspoorverbinding

De Liefkenshoekspoorverbinding is een rechtstreekse spoorlijn tussen de haveninstallaties op Linkeroever (Waaslandhaven) en Rechteroever (het rangeerstation Antwerpen-Noord), waar de goederentreinen gesplitst en samengesteld worden naargelang hun bestemming. Deze grotendeels ondergrondse spoorverbinding is essentieel voor het containervervoer in de haven. De Liefkenshoekspoorverbinding is in dienst sinds 14 december 2014.

Meer informatie over de Liefkenshoekspoorverbinding

De Gentboog

De Gentboog is een rechtstreekse goederenspoorverbinding tussen het havengebied op Linkeroever en de spoorlijn richting de havens van Gent en Zeebrugge en Noord-Frankrijk (lijn 59). Dankzij deze missing link moeten de goederentreinen niet meer via de Kennedyspoortunnel omrijden. De Gentboog is in dienst sinds april 2008.

Mogelijke toekomstige projecten in en rond de Antwerpse haven

Verschillende andere projecten kunnen in de toekomst de verdere ontwikkeling van de haven ondersteunen. Een capaciteitsuitbreiding op enkele druk bereden knooppunten zou de ‘modal shift’ binnen het containervervoer mee mogelijk maken. De timing van deze projecten is echter afhankelijk van de beslissing en onderhandelingen omtrent het nieuwe meerjareninvesteringsplan voor het spoor.

Vertakking Ekeren – Oude Landen

De bestaande vertakking Schijn is een zeer druk spoorknooppunt. Alle goederentreinen die de Antwerpse haven binnen- of buiten rijden passeren voorbij deze flessenhals. De bouw van een ongelijkgrondse kruising ter hoogte van de Oude Landen in Ekeren zou extra capaciteit creëren.

De tweede spoortoegang

Vandaag rijden alle treinen vanuit de haven van Antwerpen via één spoorlijn richting het Europese binnenland, nl. de lijn Antwerpen-Noord – Mortsel (lijn 27A). Deze spoorlijn krijgt heel wat treinverkeer te verwerken en zit stilaan op zijn capaciteitslimiet.

De aanleg van een nieuwe goederenspoorlijn tussen het vormingsstation Antwerpen-Noord en de lijn Lier – Aarschot (L16) zou een oplossing kunnen zijn voor de huidige capaciteitsproblemen. De tweede spoortoegang moet de Antwerpse haven beter toegankelijk maken vanuit het binnenland.

Heractivering Ijzeren Rijn

De Ijzeren Rijn is een goederenspoorlijn tussen de haven van Antwerpen en het Duitse Ruhrgebied. Deze spoorlijn is vandaag echter gedeeltelijk buiten dienst. De Belgische, Nederlandse en Duitse overheden bespreken de mogelijkheid van een modernisering en heringebruikname van deze goederenas.